PC Bouwen (voor Beginners)

 

Regelmatig vraagt men mij hoe je zelf een PC kunt bouwen. Hoewel grote A-merken, maar ook de computerwinkel op de hoek graag kant-en-klare systemen verkopen, is het natuurlijk veel leuker om zelf je PC uit losse onderdelen samen te stellen. Niet alleen kun je zo kiezen voor de meest ideale componenten, maar ook is het zelf bouwen van een PC een leuk en leerzaam karwei.

 

Voor iedereen die nog nooit zelf een PC heeft gebouwd, maar dat wel graag een keer wil gaan doen, is dit artikel geschreven. In dit artikel wordt in 17 stappen uitgelegd hoe een computer precies in elkaar geschroefd moet worden. Door dit artikel stap-voor-stap te volgen, kan iedereen probleemloos zijn eigen PC samenstellen!

 

Stap 1: de losse componenten

 

http://www.hardware.info/images/achtergronden/000021-00.jpg

 

Voordat het eigenlijke bouwen van de PC van start gaat, is enige voorbereiding zeker gewenst. Belangrijk is natuurlijk dat alle componenten van de PC aanwezig zijn. Een PC bestaat normaal gesproken minimaal uit de volgende componenten:

 

PC-behuizing

Processor

Processor-koeler

Moederbord

Geheugenmodule(s)

Diskettestation  (niet meer voor moderne PC's)

Harddisk

CD-of DVD-rom

Videokaart (deze kan echter ook soms in het moederbord verwerkt zijn)

Voeding, type ATX vanaf 235 W

 

Aan deze minimale set componenten kunnen nog componenten toegevoegd worden, zoals bijvoorbeeld:

Geluidskaart (deze kan echter ook soms op het moederbord verwerkt zijn)

CD- of DVD-brander

Netwerkkaart (deze kan echter ook soms op het moederbord verwerkt zijn)

 

Naast de verschillende componenten, zijn ook nog een aantal andere zaken handig als je een PC gaat bouwen. Onmisbaar is een goede kruiskop-schroevendraaier: alle schroeven die binnen de PC gebruikt worden zijn van het kruiskop type.

Een schroevendraaier met een magnetische punt is natuurlijk het handigst. De benodigde schroeven worden bij nieuwe PC-behuizingen altijd in een zakje meegeleverd.

Voordat het daadwerkelijke bouwen van de PC gaat beginnen, is het belangrijk om uzelf eerst even te ontladen van mogelijke statische elektriciteit. Dit kan op een aantal manieren: het makkelijkste is om of even een ongeverfd stuk verwarming aan te raken, of om even een van de ijzeren clipjes van een geaard stopcontact aan te raken.

 

Stap 2: Het openen van de behuizing

 

http://www.hardware.info/images/achtergronden/000021-01.jpg

 

Als alle benodigde componenten verzameld zijn, kan het eigenlijke werk beginnen. Allereerst moet natuurlijk de behuizing geopend worden. Meestal gebeurt dat door achterop een aantal schroeven los te draaien en dan de rechter-zijplaat van de behuizing te verwijderen. Duurdere behuizingen hebben vaak andere systemen, waarbij geen schroeven te pas komen. Hoe de kast precies geopend moet worden, wordt vaak wel duidelijk bij het bekijken van de kast.

Vaak wordt er ook een korte beschrijving bij de behuizing meegeleverd.

 

In de behuizing zien we meteen ook de voeding zitten. In het geval van de door ons gebruikte kast zit de voeding aan de bovenkant achterin de behuizing.

Tijdens het bouwen van de PC is het overigens verstandig om de voeding nog niet op het stopcontact aan te sluiten.

 

Stap 3: Het aanbrengen van afstandsbusjes

 

http://www.hardware.info/images/achtergronden/000021-02.jpg

 

Het eerste component dat nu in de kast ingebouwd gaat worden is het moederbord: de ‘plaat’ waar later alle componenten verder opgeprikt gaan worden. Voordat het moederbord in de kast bevestigd kan worden, moeten eerst zogenaamde afstandsbusjes in de kast geplaatst worden.

 

Deze afstandsbusjes worden vrijwel altijd bij de kast meegeleverd.

Om te kijken waar de afstandsbusjes precies moeten komen, kunt u het beste het moederbord al even op de juiste plaats in de kast leggen. Het moederbord zit op de juiste plaats als de verschillende connectoren (printerpoort, USB-poort, enzovoort) achter op het moederbord precies door de daarvoor bestemde gaten in de achterzijde van de kast passen. Soms moeten een aantal van deze poorten eerst nog geopend worden aan de achterzijde van de behuizing.

Vaak  zit bij het moederbord een I/O plaatje met de juiste gaten, dat dan in de behuizing moet worden geplaatst.

 

Nu kunt u precies zien welke schroefgaten in de kast samenvallen met de schroefgaten in het moederbord. Op die plaatsen moet in de kast een afstandsbusje geplaatst worden.

Deze afstandsbusjes kunt u makkelijk met de hand indraaien. (Deze zijn voorzien, van groffe Amerikaanse draad, of fijne Metrische draad 3 mm)

 

Stap 4: Het inbouwen van het moederbord

 

http://www.hardware.info/images/achtergronden/000021-03.jpg

 

Nu de afstandsbusjes geplaatst zijn, kan het moederbord worden ingebouwd. Plaats het moederbord op de juiste manier in de kast (zodat de connectoren samenvallen met de gaten achterin de kast) en schroef het moederbord daarna vast op de afstandsbusjes.

Ook de hiervoor benodigde schroeven worden meestal meegeleverd bij de behuizing.

Om het moederbord stevig in de kast te plaatsen, moet het op minimaal zes plaatsen vastgeschroefd zijn.

Controleer nogmaals of niet per ongeluk afstandsbusjes verkeerd geplaatst zijn, waardoor ze niet precies onder een schroefgat zitten, maar tegen contacten op het moederbord kunnen komen. Als dat het geval is, kan er namelijk een vervelende kortsluiting ontstaan met alle gevolgen van dien.

 

Stap 5: Het plaatsen van de processor

 

http://www.hardware.info/images/achtergronden/000021-04.jpg

 

Nu het moederbord stevig in de kast zit, kunnen één voor één de verschillende componenten op het moederbord geplaatst worden.

We beginnen met de processor. Verreweg de meeste processors zijn uitgevoerd als ‘socket’ processor, oftewel een plat vierkant plaatje met veel pinnetjes. Op het moederbord zit een connector waar de processor precies in past. Om de processor in zo’n zogenaamde ZIF-socket (zero insertion force) te plaatsen, moet eerst het hendeltje naast de connector omhoog gezet worden.

 

De processor kan dan probleemloos geplaatst worden. Let wel op: de processor kan slechts op één manier in de connector geplaatst worden. Kijk even naar de pinnetjes van de processor en de gaatjes van connector en het is meteen duidelijk in welke richting de processor geplaatst moet worden. Zodra de processor in de connector zit, kan het hendeltje weer omlaag gedrukt worden.

Soms moet het moederbord door middel van kleine schakelaartjes (dip-switches) of zogenaamde jumpers ingesteld worden op de door u uitgekozen processor. Bij bijna alle nieuwe moederborden is dat echter niet meer nodig: de processor wordt automatisch herkend. Kijk voor de zekerheid even in het boekje van uw moederbord, waarin altijd wel een hoofdstuk ‘CPU configuration’ te vinden is.

 

Stap 6: Het plaatsen van de processor-koeler

 

http://www.hardware.info/images/achtergronden/000021-05.jpg

 

Nu de processor geplaatst is, is als volgende de processor-koeler aan de beurt. Let er altijd even op dat u een koeler koopt, die op maat gemaakt is voor het type processor dat u gebruikt. Koelers voor AMD-processors passen niet altijd goed op Intel-processors en andersom. De koeler moet met klipjes bevestigd worden op processor-connector, uiteraard over de processor heen.

Het makkelijkst is het om de koeler eerst vast te maken aan de kant tegenover de witte uitsparing van de processor-connector en pas daarna aan de kant van deze uitsparing.

 

Vooral bij snellere processors is het nodig om koelpasta te gebruiken, die de warmte geleiding tussen de processor en de CPU-koeler verbetert. Koelpasta is vaak los in kleine tubetjes bij de computerwinkel verkrijgbaar, maar nog veel vaker wordt hij bij de koeler meegeleverd. Het makkelijkst is het om de koelpasta op de koeler aan te brengen, en daarna deze te plaatsen op de processor.

Let er wel op dat u maar een dun laagje koelpasta gebruikt: bij een dikke laag gaat de werking verloren.

 

Voor het uitsmeren van de koelpasta zijn wattenstaafjes, of papieren zakdoekjes altijd erg handig. Koelpasta is overigens zeer giftig,

dus even de handen reinigen na deze stap is geen overbodige luxe.

De koeler moet vervolgens worden aangesloten op het moederbord om stroom aan de ventilator te leveren. Dit gebeurt door middel van de kleine connector die aan de kabel vanuit de ventilator zit. De aansluiting op het moederbord staat meestal aangeduid met ‘CPU Fan’.

In het boekje bij het moederbord is altijd te vinden waar deze connector zich precies bevindt.

 

Stap 7: Het plaatsen van het geheugen

 

http://www.hardware.info/images/achtergronden/000021-06.jpg

 

Zorg, dat u niet statisch geladen bent! (zie boven)

 

Nadat processor en koeler geplaatst zijn, is het de beurt aan het geheugen. De geheugen modules hebben de vorm van dunne, platte reepjes, gevuld met kleine chips. Deze reepjes passen precies in de daarvoor bestemde sloten op het moederbord. Kijk altijd eerst even naar de inkepingen aan de onderkant van de geheugenmodules, deze zorgen ervoor dat de module maar op één manier in de connectoren past. Op die manier weet u precies in welke richting de modules op het moederbord geplaatst moeten worden.

 

Om een module te plaatsen, dienen eerst de (witte) clipjes van de connector naar buiten geduwd te worden. De geheugenmodule kan dan in de connector gedrukt worden en de clipjes zetten de module automatisch vast. Vanzelfsprekend zet u de eerste geheugenmodule in de eerste connector, de tweede in de tweede, en zo verder. Meestal staat op het moederbord aangegeven welke connector de eerste is en zo niet dan staat dat altijd ook in het boekje van het moederbord.

 

Stap 8: De behuizingstekkertjes

 

http://www.hardware.info/images/achtergronden/000021-07.jpg

 

Hierna kunnen de verschillende kleine stekkertjes die in de kast hangen op het moederbord aangesloten worden.

 

De volgende kleine stekkertjes zijn altijd in de kast terug te vinden:

 

Power knop

Power LED (lampje, vaak groen)

Harddisk LED (lampje, vaak oranje)

Reset knop

Speaker  (in bovenstaande afbeelding zit deze op het moederbord)

 

In het boekje van het moederbord staat precies vermeld waar ieder stekkertje aangesloten dient te worden. Bij het aansluiten van de stekkertjes van de druk-knoppen en de speaker maakt het niet uit hoe om de stekker geplaatst wordt. Bij de stekkers van de lampjes wel: als het stekkertje verkeerd om geplaatst wordt, zullen de LED’jes niet gaan branden. Als dit het geval is, moet het stekkertje even omgedraaid worden.

In het boekje staat vaak een + en een – aangegeven bij de aansluitingen voor de LED’jes. Normaal gesproken komt de + overeen met het gekleurde kabeltje in een stekkertje, de - is meestal het zwarte kabeltje.

 

Stap 9: Het aansluiten van de voeding

 

http://www.hardware.info/images/achtergronden/000021-08.jpg

 

Om het moederbord en alle daarop aangesloten componenten van stroom te voorzien, moet een dikke kabel met een grote rechthoekige 20- of 24 polige stekker die uit de voeding komt, op het moederbord aangesloten worden, en dat kan maar op EEN manier.

 

 

ATX aansluiting 20 polig 

 

 

ATX aansluiting 24 polig 

 

Bij veel moederborden, kun je gewoon een 20 polige stekker van een ATX voeding aansluiten op een 24 polige aansluiting van het mobo, maar ik heb ook meegemaakt, dat een mobo alleen werkt, als er daadwerkelijk ook een 24 polige stekker aan de kabel van de voeding zit.

 

Merk op, dat in bovenstaande afbeeldingen, aan de bovenzijde de rand of lip zit, waarachter de haak, van de stekker moet vallen.

 

En soms ook nog een aparte vierkante stekker, voor de voeding van de Pentium 4 processor.

                        

 

 

Maar op sommige ASUS mobo's kan ook nog een standaard IDE aansluiting aanwezig zijn, zoals hieronder afgebeeld

 

                                      

 

 

Het is de bedoeling, dat of de vierkante- of de rechthoekige aansluiting wordt gebruikt, NIET allebei!

Deze stekker(s) kunnen maar op een manier aangesloten worden.

 

Stap 10: Het voorbereiden van de CD- of DVD-rom

 

http://www.hardware.info/images/achtergronden/000021-12.jpg

 

Voordat de CD-ROM geplaatst kan worden, is er eerst enige voorbereiding noodzakelijk. CD-roms worden (bijna) altijd op eenzelfde type controller aangesloten als harddisks: de IDE-controller. Het moederbord heeft twee van deze IDE-controllers aan boord, en op elke IDE-controller kunnen twee apparaten aangesloten worden. In totaal kunnen er dus, zonder extra controllers te installeren, vier IDE-apparaten in één PC aangesloten worden.

 

Per controller kan er een zogenaamd Master-apparaat en Slave-apparaat aangesloten worden. Met jumpers (plastic kapjes die u over pinnetjes kunt zetten) kunt u instellen of het apparaat zich als Master of als Slave moet gedragen. Dit zien we op bovenstaande foto: bij de tweede jumper (het kleine gele blokje) kan gekozen worden voor CS (Cable Select, waar we verder niet op ingaan), SL (slave) en MS (master). De CD-rom drive staat nu ingesteld als slave, maar door de jumper weg te nemen bij de SL-pinnetjes en te plaatsen over de MS-pinnetjes wordt deze als master geschakeld.

 

Hoe moet de drive nu ingesteld worden? Als u maar twee IDE-apparaten heeft, is het verstandig om deze beide master te maken (de harddisk is standaard ingesteld als master) met twee verschillende kabels op de twee IDE-controllers. Als u dus alleen een harddisk en een CD-rom heeft, kunt u deze laatste het best instellen als master. Bij drie apparaten (bijvoorbeeld een harddisk, een CD-rom drive en een CD-brander) zullen twee apparaten op één controller geschakeld moeten worden. Een goede oplossing is dan de harddisk als Master op controller 1, de CD-ROM drive als Master en de CD-brander als Slave beide op controller 2.

 

CD-Roms en DVD-roms worden vastgeschroefd met 2x M3 schroef, per kant.

 

Moderne moederborden hebben vaak maar een IDE controller en 2 of meer SATA controllers, waarop dan ook weer harde schijven en CD-roms worden aangesloten van het SATA type.

 

SATA aansluitingen ziet u hieronder afgebeeld:

                                    

Harde Schijf

                                                          ▲ IDE

SATA harde schijf aansluitingen (oud type heeft 2 stroomaansluitingen t.w. SATA + IDE)

 

De smalle aansluiting, is voor de DATA kabel, die vaak rood van kleur is.

 

In het geval van 2 stroomaansluitingen t.w. SATA + IDE mag er meer EEN van de twee gebruikt worden!

                                     

                         

SATA harde schijf nieuw type heeft alleen SATA aansluitingen, herkenbaar aan de L vorm (breed en smal)

 

De smalle aansluiting, is voor de DATA kabel, die vaak rood van kleur is.

 

Moederbord

                                     

SATA Moederbord aansluitingen SATA1 & SATA2 (moderne mobo's hebben vaak 4 aansluitingen, en maar 1 IDE aansluiting (voor DVD's)

 

DataAansluiting

                                    

SATA Datakabel (meestal rood)

 

StroomAansluiting

                                    

SATA Stroomkabel (verloop van IDE naar SATA)

 

Stap 11: Het monteren van de CD-rom

 

http://www.hardware.info/images/achtergronden/000021-13.jpg

 

Nadat de CD-rom goed is ingesteld, kan deze net als de diskdrive worden ingebouwd. Eerst moet een plastic frontje ter breedte van de CD-rom drive weggehaald worden, en soms nog een metalen plaatje, van de kast. Daarna kan de drive probleemloos van voren naar binnen geschoven worden. Zodra deze goed zit (het frontje van de drive moet gelijk lopen met het front van de behuizing), kan deze binnen weer met M3 schroefjes vastgezet worden.

 

Stap 12: Het aansluiten van diskdrive en harddisk

 

http://www.hardware.info/images/achtergronden/000021-14.jpg

 

Nu alle drives stevig in de behuizing zijn gemonteerd, kunnen ze met data-kabels verbonden worden met het moederbord. Voor het Diskettestation zit er bij het moederbord een 34-aderige platte kabel. Het ene uiteinde kan op het moederbord aangesloten worden op de daarvoor bestemde floppy connector (als u die niet kunt vinden, kijkt u dan even in het boekje van het moederbord) en het andere uiteinde wordt aangesloten op de diskdrive.

 

Let wel altijd even op of de kabel goed om is aangesloten. Een ader van de kabel is roodgemaakt, dat is kabel 1.

Zowel op het moederbord als op het diskettestation staat aangegeven aan welke kant kabel 1 geplaatst moet worden.

 

Diskettestations worden vastgeschroefd met 2x M3 schroef, per kant.

 

Voor harddisks moet er een speciale Ultra ATA/IDE kabel gebruikt worden: deze heeft 80-aders en 40-polige connectoren.

De connectoren zijn dus wat langer dan die van de diskdrive-kabel. De harddisk moet op het moederbord aangesloten worden op de aansluiting met de naam ‘IDE 1’. Ook hier moet erop gelet worden of de kabel wel goed om zit: bij harddisks en /-ROM drives is de stelregel dat kabel 1 (de rode dus) aan de kant van de in stap 17 geplaatste voedingskabel zit. Bij de Ultra ATA/IDE kabels moet de blauwe connector op het moederbord geplaatst en de zwarte op de harddisk. De derde, grijze connector, halverwege de platte kabel, is voor een optioneel Slave apparaat.

 

Harde schijven worden meestal vastgeschroefd met 2 bouten per kant, met een groffere Amerikaanse draad, dan bij CD-Roms en Diskettestations.

 

Stap 13: Het aansluiten van de CD-rom

 

http://www.hardware.info/images/achtergronden/000021-15.jpg

 

Ook de CD-rom moet met een data-kabel aangesloten worden. Indien de CD-rom als master op de tweede IDE-controller komt, is het gebruik van een 40-aderige IDE-kabel voldoende (80 aderig mag ook) . Sluit de data-kabel van de CD-rom op het moederbord aan bij connector ‘IDE 2’.

 

Stap 14: Stroom voor de drives

 

http://www.hardware.info/images/achtergronden/000021-16.jpg

 

Nu alle drives ingebouwd en aangesloten zijn, moeten ze natuurlijk ook nog van stroom worden voorzien. Daarvoor zijn de stekkers die uit de voeding komen.

Deze stekkers kunnen worden aangesloten op de diskdrive, harddisk en CD-rom. De harddisk en CD-rom drive maken gebruik van relatief brede vierpolige stekkers. (De rode draad, komt aan de kant van de data lintkabel).

De diskdrive maakt gebruik van een kleiner type. Beide zijn meestal voldoende aanwezig aan de voeding en passen gelukkig maar op een manier.

 

Op bovenstaande foto is duidelijk te zien hoe wij de data- en voedingskabels bij elkaar gebonden hebben.

 

Voor de geïnteresseerden: de gele kabel is voor 12 Volt = en de rode voor 5 Volt = en de zwarte kabels zijn de Massa.

 

Stap 15: Het mooi wegwerken van alle kabels

 

http://www.hardware.info/images/achtergronden/000021-17.jpg

 

In principe zijn we nu al klaar met het eigenlijke bouwen van de PC. Optioneel kunnen alle kabels binnen de PC nog even mooi bij elkaar gebonden worden, zodat alles er wat minder rommelig uitziet en er een betere luchtcirculatie in de kast kan ontstaan.

De makkelijkste manier om alle kabels mooi bij elkaar te binden is het gebruik van tie-rips ofwel ‘snelbinders’.

 

Stap 16: De kast kan dicht en aansloten worden

 

http://www.hardware.info/images/achtergronden/000021-18.jpg

 

De PC is nu geheel compleet in elkaar gezet en de kast kan weer dicht geschroefd worden. Uiteraard moet nog wel alle randapparatuur op de nieuwe PC worden aangesloten. Bovenaan de kast zien we de onderste aansluiting voor de stroomkabel die naar het stopcontact gaat. De bovenste zwarte connector werd vroeger gebruikt, om de monitor van stroom te voorzien.

 

Daaronder zien we de verzameling connectoren van het moederbord. De twee kleine ronde connectoren zijn voor het toetsenbord en de muis: de paarse is voor het toetsenbord en de groene voor de muis. De twee platte connectoren daar naast zijn voor USB-apparaten, zoals muizen, printers, scanners, joysticks, en zo meer.

 

Onder de USB-connectoren zien we in paars de brede printerpoort (voor printers die nog niet via USB kunnen worden aangesloten) en daarnaast in het groen twee seriële poorten, die bijvoorbeeld gebruikt kunnen worden voor externe modems. Indien er gebruik gemaakt wordt van een videokaart die op het moederbord is geïntegreerd, zal een van beide connectoren de aansluiting voor de monitor zijn, die dan blauw is. Bij moederborden met ingebouwde geluidskaart (zoals ook op de foto het geval), zien we daaronder de aansluitingen voor de speakers (lichtgroen), de microfoon (roze), de line-in (licht-blauw) en de joystick (geel).

 

Onder al deze connectoren zien we de connectoren van de verschillende uitbreidingskaarten. We zien hier bijvoorbeeld de blauwe monitor-connector en twee extra USB poorten.

 

Stap 17: En klaar!

Gefeliciteerd! Het is gelukt om de PC geheel uit losse onderdelen te bouwen en aan te sluiten!

 

Het enige wat nu nog rest is dat het besturingssysteem (bijvoorbeeld Windows) op de PC wordt geïnstalleerd. Daar zal ik in dit artikel verder niet op ingaan.

In de beknopte installatiehandleiding die u bij uw Windows-pakket krijgt, staat kort en duidelijk uitgelegd hoe de installatie van Windows gestart moet worden.

 

Zodra ook dit voltooid is, kunt u gaan genieten van uw eigen, zelf gebouwde computer!

 

Voor verdere vragen over het bouwen van een eigen PC, kunt u natuurlijk altijd terecht via de website: www.beginnerslessenpc.nl

 

Bovenstaande handleiding gaat over een wat ouder type PC, maar geeft toch goed weer wat er allemaal nodig is, om een werkende PC samen te stellen.

 

zaterdag 3 oktober 2015